Umów się on-line
Diagnostyka i leczenie omdleń
Czym jest omdlenie?
Omdlenie to nagła, krótkotrwała utrata przytomności spowodowana chwilowym niedokrwieniem mózgu, czyli zaburzeniem przepływu krwi i tlenu. Objawia się gwałtownym zasłabnięciem, utratą napięcia mięśniowego oraz upadkiem. Epizod ten zazwyczaj trwa krótko, ustępuje samoistnie i nie pozostawia trwałych uszkodzeń neurologicznych.
Warto pamiętać, że utrata przytomności rzadko pojawia się bez zapowiedzi. Bardzo często poprzedza ją stan przedomdleniowy, do którego zalicza się m.in. mroczki przed oczami, szum w uszach, uderzenia gorąca czy kołatanie serca. Choć w wielu przypadkach omdlenie ma charakter łagodny, może być pierwszym objawem poważnych schorzeń. Dlatego każda utrata przytomności – nawet jednorazowa – powinna być skonsultowana z lekarzem.
Rodzaje omdleń
Omdlenia można podzielić na kilka głównych typów, w zależności od ich przyczyny. Poznanie mechanizmu utraty przytomności ma kluczowe znaczenie w postawieniu trafnej diagnozy i wdrożeniu odpowiedniego leczenia.
1. Omdlenia odruchowe (neurogenne)
To najczęstsza grupa omdleń, spowodowana nadmierną reakcją odruchową organizmu, prowadzącą do spadku ciśnienia krwi i zwolnienia akcji serca. Wśród nich wyróżniamy:
Omdlenie wazowagalne – występuje m.in. w sytuacjach stresowych, w czasie bólu, strachu, długiego stania lub w dusznych pomieszczeniach.
Główne typy omdleń wazowagalnych to:
- Typ wazodepresyjny (naczyniowy): Dominującym mechanizmem jest rozszerzenie naczyń (hipotonia). Rytm serca nie zmienia się istotnie. Dochodzi do znacznego spadku ciśnienia tętniczego.
- Typ kardiodepresyjny (z bradykardią): Przeważa komponent bradykardii lub nawet asystolii. Ciśnienie krwi spada wtórnie do spadku rzutu serca. Częściej występuje u osób młodych.
- Typ mieszany (wazowagalny klasyczny): Występuje zarówno bradykardia, jak i rozszerzenie naczyń. Jest to najczęstszy typ omdlenia wazowagalnego.
Omdlenie sytuacyjne – pojawia się np. przy oddawaniu moczu, podczas kaszlu, kichania, gry na instrumentach dętych, a także w czasie wysiłku fizycznego lub defekacji.
Zespół zatoki szyjnej – wywołany przez ucisk mechaniczny na tętnicę szyjną, np. przy ciasnym kołnierzyku czy gwałtownym ruchu głowy.
Inne postacie nieklasyczne – trudniejsze do jednoznacznej klasyfikacji, wymagają szczegółowej diagnostyki.
2. Omdlenia związane z niedociśnieniem ortostatycznym i zaburzeniami autonomicznymi (dysautonomią)
Występują, gdy organizm i układ nerwowy nie reagują prawidłowo na zmianę pozycji ciała z leżącej na stojącą, co prowadzi do drastycznego spadku ciśnienia krwi lub nieprawidłowej pracy serca. Do tej grupy, poza klasycznym niedociśnieniem, zaliczamy również przewlekłe zaburzenia takie jak zespół posturalnej tachykardii ortostatycznej (POTS) oraz nieadekwatną tachykardię zatokową (IST).
Najczęstsze przyczyny tych omdleń to:
-
działanie leków – np. diuretyków, leków rozszerzających naczynia, niektórych antydepresantów;
-
utrata płynów i krwi – spowodowana np. krwotokiem, wymiotami lub biegunką;
-
pierwotne zaburzenia autonomiczne – związane z chorobami układu nerwowego, np. chorobą Parkinsona, zespołem Shy’a-Dragera, otępieniem z ciałami Lewy’ego;
-
wtórna niewydolność autonomiczna – występująca np. w przebiegu cukrzycy, mocznicy lub urazów rdzenia kręgowego.
3. Omdlenia sercowo-naczyniowe (kardiogenne)
Stanowią najpoważniejszą grupę omdleń i mogą wskazywać na bezpośrednie zagrożenie życia. Do tej kategorii należą:
-
zaburzenia rytmu serca – takie jak bradykardia (zbyt wolne tętno) lub tachykardia (zbyt szybka akcja serca);
-
choroby serca i dużych naczyń – np. zwężenie zastawki aortalnej, nadciśnienie płucne, kardiomiopatie, rozwarstwienie aorty.
Diagnostyka omdleń – jakie badania wykonujemy?
W naszym centrum medycznym oferujemy pełny zakres badań, pozwalający wykluczyć każdą z powyższych przyczyn w jednym miejscu:
1. Szczegółowy wywiad lekarski
2. EKG spoczynkowe
3. Holter EKG (24h, 48h, 72h)
5. Test wysiłkowy (próba wysiłkowa)
6. USG serca (ECHO serca)
7. Test pochyleniowy (Tilt test)
8. Kompleksowy test autonomiczny serca i naczyń
Podsumowanie i Nasi specjaliści w diagnostyce omdleń i zaburzeń autonomicznych
Omdlenia to objaw, który może wskazywać na poważne problemy zdrowotne – od zaburzeń rytmu serca po choroby układu nerwowego. Ich przyczyna nie zawsze jest oczywista, dlatego tak ważna jest odpowiednia diagnostyka kliniczna. Im szybciej poznasz przyczynę, tym szybciej zadbasz o swoje bezpieczeństwo.
Leczenie tak złożonych problemów, jak dysautonomia, zespół POTS czy przewlekłe omdlenia wazowagalne, wymaga ogromnego doświadczenia klinicznego. W CardioMedicum szczegółową diagnostyką i prowadzeniem pacjentów z tymi schorzeniami zajmują się uznani specjaliści w tej dziedzinie: prof. dr hab. n. med. Sebastian Stec oraz dr n. med. Joanna Jędrzejczyk-Spaho, która dodatkowo osobiście przeprowadza zaawansowane testy pochyleniowe.
Umów się na konsultację
